• Een misvatting is dat de vijver niet in de zon zou mogen liggen. Het tegendeel is waar: een vijver moet bij voorkeur 6 tot 8 uren zon per dag hebben. De zuurstofplanten, die de basis vormen van uw vijver hebben zonlicht nodig voor de assimilatie, dus hoe meer zon hoe beter. Een schaduwvijver zal ook veel sneller last krijgen van zweefalg dan een zonvijver, vooropgesteld dat beide vijvers voldoende zuurstofplanten bevatten. In de schaduwvijver groeien de zuurstofplanten veel minder goed. Ook vissen en amfibieën koesteren zich graag in de zonnewarmte.
• Kiest u een plaats, houdt u er dan rekening mee of er bloem- en/of bladverliezende bomen of struiken in de buurt van de vijver staan. (Let op: Ook de bomen van uw buurman!!) Als er einde lente/begin zomer veel bloemblaadjes omlaag dwarrelen en op uw vijver gaan drijven dan staat u elke dag met uw schepnetje te vissen om ze eruit te halen. Vervelend voor u maar nadelig en onrustig voor uw vijver en uw vissen. Hetzelfde gebeurt in het najaar als de bladeren omlaag dwarrelen. Dit geldt nadrukkelijk voor bladeren van de eik (bevat loog), wilg, gouden regen en alle nootbomen. De giftige stoffen van die bladeren zijn slecht voor vissen.
• Bovendien zal vallend blad dat op de bodem van uw vijver terechtkomt gaan rotten. Dat proces zal de hoeveelheid voedsel in uw vijver doen toenemen, waardoor algengroei zal worden bevorderd. Het is dus belangrijk die bladeren weg te vissen of te voorkomen dat die bladeren op de bodem terechtkomen door in het najaar een net over de vijver te spannen.
• Probeer uw vijver niet al te ver van uw woning te plaatsen. U dient toch regelmatig even naar uw vijver te kijken voor bijvoorbeeld. het onderhoud van uw filtersysteem. Als u dan een flink stuk moet lopen (als u een lange tuin heeft) dan werkt dat op den duur storend. Ook is het leuk om vanuit uw huis goed zicht te hebben op uw vijver.

Vormgeving

• Externe vormgeving
  U zult ongetwijfeld wel een bepaald idee hebben over hoe uw vijver er uit moet komen te zien. Maar voor dat u de graafmachine start of de spa in de grond steekt zou u eens, bv met een flink stuk tuinslang, een model uit kunnen leggen. Dat model laat u dan een weekje liggen, u kijkt er regelmatig naar en brengt in de loop van de week nog wat verbeteringen aan. Als u dan aan het eind van die week tevreden bent, kunt u beginnen met graven.
• Interne vormgeving
  Met model bedoelen we niet alleen de omtrek, maar ook de interne vorm van de vijver. Een vijver moet namelijk verschillende niveaus hebben. Bepaalde vijverplanten gedijen goed in 80 cm water (waterlelies) maar andere soorten vragen om 20 cm, 40 cm of 60 cm waterdiepte. Maar zorgt u er wel voor dat de gemiddelde diepte van uw vijver tenminste 50 cm bedraagt daar anders de ondiepe niveaus te warm zullen worden, hetgeen algengroei zeer sterk bevordert. Wees dus niet te lui om te graven! Bovendien zal een relatief klein gat van 80 cm diep binnen de kortst mogelijke tijd dichtslibben met bodemvuil, hetgeen de vijver eigenlijk nog ondieper maakt en door de dikte van de sliblaag de vorming van moerasgas bevordert, wat in de winter problemen veroorzaakt als er ijs op uw vijver komt. U kunt tijdens het graven deze niveaus bedenken en dan aanbrengen, maar wij raden u aan van te voren vast te stellen - en een werktekening te maken - waar u de verschillende niveaus wilt aanbrengen. Hou hier ook rekening met een eventueel moerasgedeelte. Een moeras moet niet maar kan wel en is heel interessant. (zie ook het onderwerp: Moeras)
   
  Als voorbeeld: 
  In onze eigen vijver - niervormig - gingen wij uit van een centraal cirkelvormig vlak op 80 cm diepte met een doorsnede van 1 meter, naast die cirkel aan beide kanten een niveau van 50 cm met een doorsnede van bijna 2 meter en tenslotte rondom de vijver een rand op 20 cm diepte. U moet er echter wel voor zorgen dat uw vijver qua vorm geen tegenstelling gaat vormen met uw tuin. Een strakke tuin vraagt om een strak vijvermodel. Er zijn natuurlijk legio mogelijkheden, dus gebruik uw creativiteit.

• Wij adviseren iedereen om niet al te klein te beginnen. Wij hebben al heel vaak gehoord dat mensen begonnen met een vijvertje van 1000 liter en zo aan het vijver gebeuren verslingerd raakten dat ze al binnen enkele jaren overgingen op een grotere vijver van 3000 of 4000 liter. Vaak betekende dat dat men de oude vijver volledig moest vervangen, hetgeen extra kosten met zich meebracht. Een grotere vijver komt trouwens makkelijker in biologisch evenwicht dan een kleine! Deskundigen adviseren een minimum oppervlak van vijf vierkante meter, dan heeft de vijver een goede kans van slagen.
• Ook moet u de juiste diepte bepalen. Als men siervissen wil gaan houden, zoals goudvis, winde e.d. dan is de vuistregel dat een stuk van de vijver een diepte van ongeveer 80 cm moet hebben. Kiest men voor koi-karpers, dan is een diepte van 100 tot 120 cm nodig. Deze dieptes zijn noodzakelijk voor de vissen om zich voor eventueel foeragerende reigers te kunnen verstoppen en ook om zonder problemen te kunnen overwinteren. Ook bepaalde plantensoorten hebben diepte nodig, zoals sommige waterlelie variëteiten.

Koop niet te veel folie

U moet vaststellen hoeveel folie u nodig heeft. Neem daarvoor bijvoorbeeld een stuk touw en leg dat in de lengterichting door uw vijvermodel. Zorg dat het touw alle niveaus precies volgt en meet dan de lengte van het touw op. Tel daar voor de randafwerking van beide kanten 30 tot 50 cm bij op. Herhaal ditzelfde voor de breedterichting. U weet nu precies hoeveel folie u nodig heeft en u voorkomt de teleurstelling dat u veel te veel of misschien net te weinig heeft gekocht.

Soort folie is belangrijk

Als u folie gaat kopen, let u dan goed op de kwaliteit. Er zijn allerlei soorten op de markt in verschillende dikten, maar koop in ieder geval een folie van een goed merk waarop u ook garantie krijgt. Dit moet u wel even controleren bij het tuincentrum waar u de folie gaat halen! Gebruik nooit folie voor zwembaden (bevat sterke algdodende stoffen die uw vijver geen groeikans geven) of landbouwplastic wat voor vijveraanleg veel te dun is.

Tegenwoordig zijn er ook verschillende soorten rubberfolie van 0,8 en 1 mm dikte. Rubberfolie is aanzienlijk sterker dan PVC folie en wat plooien betreft ook makkelijker te verwerken. Het is echter wel veel duurder dan PVC - folie.

Eenvoudig is de methode van de straattegel die rechtop aan de rand van de vijver wordt ingegraven. Men kan de folie daar omheen slaan en een liggende tegel kan erop rusten, zodat een stevige rand ontstaat, die de folie bedekt en waar men zonder problemen op kan gaan staan.

Een andere mogelijkheid, maar duidelijk moeilijker, is het gebruik van randplanken tussen U-profielen of vastgespijkerd op paaltjes. De paaltjes hamert u rondom aan de rand van de vijver in de grond, u spijkert de planken op de paaltjes en u kunt de folie om de planken heenslaan en aan de achterkant van de planken vastspijkeren of nieten. U kunt eventueel tussen de planken en de folie een beschermingslaag aanbrengen van bijv noppenfolie. Na het bevestigen van de folie dient u, ter ondersteuning, achter de folie zand aan te brengen. De moeilijkheid is dat men voor een ronde of grillige vijver niet met rechte planken kan werken.

Maar op welke manier u de rand ook afwerkt, het is in ieder geval van heel groot belang dat u er voor zorgt dat de vijverrand ook een echte scheiding vormt tussen vijver en tuingrond. Wij hebben al veel vijvers gezien die op het laagste punt van de tuin zijn aangelegd en die geen goede scheiding hadden tussen tuingrond en vijver. Bij een fikse regenbui stroomt er dan tuingrond in de vijver, waardoor de z.g. 'grondverontreiniging' ontstaat. Het vijverwater krijgt een groenige kleur die heel sterk lijkt op zweefalg. Dit krijgt u er alleen maar uit door de vijver goed schoon te maken.

De overloop-afvoer

In de lente en de herfst kan er wel eens zoveel regen vallen dat uw vijver overstroomt. Het is dus verstandig vooraf te bedenken op welke plaats een overloop voorziening gemaakt kan worden die overtollig water af kan voeren, zodat de grond om uw vijver niet nodeloos drassig wordt.

De eenvoudigste manier is een wanddoorvoer (32mm), net boven het standaard waterniveau aan te brengen, waarop dan een 32 mm afvoerslang bevestigd kan worden die het overtollige water rechtstreeks naar het riool af kan voeren.

Het 'moeras', een mooie aanvulling op de vijver

U kunt bij de aanleg van uw vijver rekening houden met een moerasgedeelte. U kunt dat moerasdeel als volgt maken: 

• Graaf een model van ongeveer 50 cm diep naast uw vijver. De vijverfolie, voor zowel vijver als moeras, kan uit één geheel bestaan als u alles tegelijkertijd aanlegt maar u kunt het naderhand ook lassen. Het water van de vijver staat dan niet in open verbinding met het moeras, er is een rand tussen die twee. 
• Toch moet u ervoor zorgen dat het moeras niet droog kan vallen. Daarom moet u een hevel aanbrengen. Met een stuk tuinslang maakt u die verbinding. De ene kant gaat los in de vijver, de andere kant wordt in een omgekeerde plastic bloempot gestoken, die op de bodem van het moeras wordt geplaatst. Zuig via de slang water aan uit de inmiddels volle vijver en het moerasgedeelte vult zich met water.
• Vul dan het moerasgedeelte met een dikke laag grind tot 10 cm boven de bloempot (die nog steeds op de bodem van het moeras staat. Bovenop het grind komt een dikke laag vijveraarde met daar bovenop een laagje zand, gezamenlijk tot 5 cm onder het wateroppervlak. Dat zand mengt u een beetje met de vijveraarde. Door de wet van de communicerende vaten blijft de waterspiegel in vijver en moeras gelijk. Als er water uit de vijver verdampt zie je de waterspiegel in het moeras ook zakken, regent de vijver vol dan stijgt ook het water in het moeras.

In het moeras kunnen vele bijzondere planten en plantjes groeien die het in uw vijver niet zullen doen. Kijk maar weer eens rond bij uw tuincentrum. Natuurlijk is het moeras niet absoluut nodig, maar zonder moeras beschikt u niet over de juiste omgeving voor amfibieën, zoals kikkers, salamanders, padden, hagedissen e.d. Ook vogels komen daar graag in 'badderen' , hetgeen leuk is om te zien.

De Waterval

Met de grond uit uw vijver kunt u bijv. een waterval opbouwen. U maakt dan van de grond een heuvel, waarop u een waterval kunt aanbrengen. Dit kan bijv. trapsgewijs met natuurstenen plateaus of misschien kunt u andere vormen bedenken. Belangrijk is dat de ondergrond van de waterval waterdicht is (met vijverfolie)  zodat u geen water verliest. Het water kunt u met een vijverpomp vanuit uw vijver naar de top van uw waterval pompen, waardoor er waterstroming ontstaat, maar zorg ervoor dat die stroming niet te hard is.

Ook een beekje kan ook heel leuk zijn, zeker in combinatie met een waterval. Een beekloop met een flinke laag grind op de bodem werkt als een uitstekend biologisch filtersysteem. Het water dat uit de vijver naar de top van een waterval wordt gepompt komt dan veel zuurstofrijker in het begin van de beek, zal deels tussen het grind doorstromen, waardoor het prima wordt gefilterd en daarna stroomt het weer in de vijver. Voor de beek heeft u weer folie nodig die aan de folie van de vijver kan worden vastgelijmd.