Functie zuurstofplanten!   
Om te beginnen moeten we zorgen voor de aanplant van voldoende zuurstofplanten, een absolute voorwaarde voor de basis van een evenwichtige vijver. Natuurlijk is elke plant een zuurstofplant, want elke plant verbruikt 's nachts zuurstof en geeft overdag zuurstof af, maar de planten die wij bedoelen zijn de ondergedompelde waterplanten, zoals waterpest, fonteinkruid, aarvederkruid en gedoornd- of ongedoornd hoornblad. De voornaamste functie van zuurstofplanten is het opnemen van voedingsstoffen die in het vijverwater zitten, die anders ten goede zouden komen aan de groei van algen en/of wieren.

De naam zuurstofplant zegt mede waarvoor we die vijverplant in het water hebben, want één van de belangrijkste functies is het genereren van zuurstof. Ze nemen wel wat voedsel op, maar belangrijker is dat de geproduceerde zuurstof benodigd is voor de omzetting van nitriet in nitraat, en dat nitraat wordt hoofdzakelijk verwerkt door randbeplanting, riet, waterlelies, lisdodde e.d.

Hoe voedselarmer het water is, des te makkelijker zal het helder blijven. Die voedingsstoffen komen in het water doordat men bijv. de vissen vaak voert, waardoor de afvalstoffen van de vissen toenemen, die door bacteriën weer worden omgezet in bruikbare voedingsstoffen voor algengroei. (er wordt wel gezegd dat men niet de vis maar de vijver voert) Ingewaaid rottend blad en rottende plantendelen dragen ook bij aan het voedsel niveau.

Als het even kan moet u het gebruik van vijveraarde vermijden of in ieder geval tot een minimum beperken, want vijveraarde is zeer voedselrijk en zal mede de basis vormen voor algengroei. Natuurlijk zijn er planten die met vijveraarde veel beter groeien dan zonder. De waterlelie bijvoorbeeld wordt in negen van de tien gevallen in vijveraarde gezet. Wij adviseren dat niet te doen maar de waterlelies in speciale kleikorrels te zetten. Die kleikorrels nemen veel meststoffen op uit het water en geven die niet meer af dan alleen aan de lelie. Als men vijvermanden in de vijver gebruikt, dekt u de vijveraarde in die manden dan wel af met grind zodat woelende vissoorten niet bij die vijveraarde kunnen. (zie siervissen). Ook moerasplanten worden in een mengsel van vijveraarde en zand gezet.

Hoeveelheid zuurstofplanten
Zuurstofplanten zijn verkrijgbaar bij alle tuincentra, waarbij de opmerking gemaakt dient te worden dat er dure en goedkope adressen zijn, want we hebben nogal wat zuurstofplanten nodig. De regel die de meeste tuincentra hanteren is 5 bosjes per 1000 liter water, maar dat is een onduidelijke methode. De grootte van een ‘bos’ is bij iedereen weer anders. Onderzoek heeft aangetoond dat een vijver moet worden aangeplant met TENMINSTE 1000 gram zuurstofplanten per 1000 liter water. Dat betekent 3 flinke, zware bossen van 30 tot 60 cm lang uit onze postordercatalogus. Of 20 tot 40 kleine bosjes als u de zuurstofplanten bij ander leveranciers koopt.

Als een vijver net is gevuld met leidingwater kan men, waterpest, fonteinkruid, aarvederkruid e.d. aanplanten. Deze zuurstofplanten kunt u naar keuze planten in vijvermandjes, gevuld met Aquabalance of u kunt ze, als u Aquabalance als bodemlaag heeft aangebracht, per bos - met bijv. een steentje aan de wortels - in uw vijver laten afzinken. Deze zuurstof planten zullen dan prima wortelen. Krabbescheer, kikkerbeet, gedoornd- of ongedoornd hoornblad en puntkroos kunt u zelfs gewoon in het water laten vallen, die wortelen namelijk helemaal niet. Mocht u geïmporteerde planten kopen dan wil er wel eens een loodje aanzitten. Dat moet u eraf halen, want dat is een zwaar metaal en is slecht voor de vijver.

Entwater?
Wij horen u denken, wat is dat nu weer. Welnu, het bacterieleven in uw vijver is zeer belangrijk. Verschillende soorten bacteriën zorgen er voor dat de eerder genoemde afvalstoffen worden omgezet in voedingsstoffen die door de zuurstofplanten kunnen worden opgenomen. Zou dat niet gebeuren, dan zou uw vijver binnen de kortst mogelijke tijd vervuild raken met een dikke bezinksellaag.

Dit bacterieleven is zeker niet in leidingwater aanwezig. Daarom raden wij u aan een paar emmers water uit de vijver van één van uw kennissen of die van uw tuincentrum te halen en deze aan uw eigen vijver toe te voegen. Kijkt u dan echter wel of die andere vijver er gezond en helder uit ziet en vraag na of die vijver niet met chemicaliën is behandeld, want dan zit er meestal geen bacterieleven meer in. Een andere mogelijkheid is het gebruik van Bacti-Start. Dit product bevat 5 soorten bacteriën die zich in het vijverwater in hoog tempo vermeerderen.

De waterkwaliteit is van groot belang
Een belangrijk onderwerp, waar we slechts summier aandacht aan kunnen besteden. Water heeft altijd een chemische samenstelling Als uw vijver helder is en er goed uitziet, de planten groeien goed en uw vissen zijn levendig, dan mankeert er weinig aan uw water en is die samenstelling in orde. Pas als er problemen ontstaan zoals verslijmende planten, visziekten, sterke algvorming en dergelijke, dan zal men de oorzaak daarvan moeten achterhalen. In dit verband is het belangrijk om de weten dat de waterkwaliteit gemeten kan worden. Het resultaat van deze metingen worden uitgedrukt in de pH-waarde, de KH- waarde en de GH-waarde. Als men dan afwijkingen vaststelt ten opzichte van de voorkeurwaarden dan kan men ingrijpen en zorgen dat met behulp van onderhoudsproducten die waarden worden bijgesteld, waardoor de vijver een betere toekomst heeft terzake het helder blijven van het water en de plantengroei in het algemeen.

CO2 toevoegen is noodzakelijk

Koolstofdioxide is een natuurlijk bestanddeel, onontbeerlijk voor groene planten. Dankzij ons CO2 poeder zullen uw waterplanten beter groeien en bloeien. Het toepassen van CO2 tijdens het opstarten in het voorjaar, het opnieuw vullen van de vijver met leidingwater of op het moment dat men nieuwe zuurstofplanten aan de vijver toevoegt is absoluut noodzakelijk. Leidingwater bevat vrijwel geen CO2 en vijverplanten hebben die CO2 keihard nodig om te functioneren, de gehele fotosynthese (koolzuurassimilatie) is daarop gebaseerd.

ZONDER CO2 ZULLEN UW VIJVERPLANTEN NIET AANSLAAN EN MAKKELIJK BRUIN WORDEN

Het klinkt mogelijkerwijs wat paradoxaal. Enerzijds voegen we CO2 toe terwijl we later in het seizoen proberen de CO2 zo goed mogelijk te bufferen. Toch is dit niet met elkaar in tegenstelling. Het bufferen van de CO2 is nodig om schommelingen in de PH tegen te gaan, maar zonder CO2 zou er geen enkele groei zijn van de zo belangrijke zuurstofplanten.

De CO2 behandeling bestaat uit het - gedurende 3 weken - 1x per week instrooien van CO2 poeder
1 pot van 1 liter = voor 20.000 liter

Randbeplanting voor de aankleding van uw vijver
Veel moerasplanten zijn geschikt als oeverbeplanting, die hebben eigenlijk alleen maar natte voeten nodig, vandaar het aanbevolen niveau van 20 cm. Als u bij uw tuincentrum rondkijkt zult u op de informatieplaatjes, die in de diverse plantenpotten zitten, kunnen lezen op welke diepte die planten geplaatst kunnen worden, dus welke planten geschikt zijn om dienst te doen als randbeplanting. Het tuincentrum zal u vast en zeker kunnen adviseren welke planten er rondom uw vijver kunnen worden gebruikt als oeverbeplanting.

Als u ons overzicht stap voor stap heeft gevolgd, dan is uw vijver voorlopig klaar. Nu moet u uw vijver twee tot drie maanden rust gunnen, zodat de zuurstofplanten aan kunnen slaan en directe algvorming kan worden voorkomen. De meeste vijvers worden gevuld met leidingwater, dat nogal voedselrijk is, en de zuurstofplanten moeten de kans hebben zoveel mogelijk voedsel aan dat water te onttrekken. Na ongeveer 10 tot 14 dagen zal uw vijver een wat bruinige kleur aannemen, maar dat is een normaal verschijnsel. Enige tijd later zal het water weer helder worden of het water zal een heldere amberkleur aannemen.

Sierplanten
Na de echte zuurstofplanten kunt u gaan denken aan sierplanten. Er zijn heel veel mogelijkheden, waarvan de waterlelie in veel gevallen boven aan de lijst staat. Dit is inderdaad een aantrekkelijke waterplant, vanwege de mooie bloemen. Ook bieden de grote bladeren veel schaduw in de vijver waar uw eventuele vissen straks gebruik van kunnen maken.

Zorg er echter voor dat MAXIMAAL één/derde van het wateroppervlak met bladeren van drijfplanten is bedekt. Anders wordt de vijver te donker en krijgen uw zuurstofplanten te weinig zonlicht!

Voor andere waterplanten moet u maar eens rondkijken bij uw tuincentrum, waarbij u nooit mag vergeten dat in uw vijver de ene plant het absoluut niet zal doen en de andere juist heel goed. Dit heeft te maken met de watersamenstelling. Waterranonkel heeft bijvoorbeeld een zeer speciale omgeving nodig met een hoge concentratie kalk. En als krabbescheer het niet goed doet in uw vijver dan is dat eigenlijk een goed teken, want dat betekent dat u een voedselarme vijver heeft. Maar het voert te ver om alle waterplanten te behandelen.

Siervissen
Tenzij u een goed biofilter heeft geplaatst dan wel een grindfilter heeft aangelegd, moet u twee à drie maanden wachten alvorens vis in de vijver uit te zetten. De meest bekende siervissen zijn de winde, de rozette, koi-karper, de goudvis en de shubunkin. De winde en de rozette zijn spitse vissen die jagen op muggen en andere insekten. De karperachtigen zoals koi-karper, goudvis en shubunkin hebben stompe neuzen, dat zijn woelers, die graag in de bodemlaag of in de plantenbakken wroeten. Een groot aantal vissen in uw vijver zorgt voor veel afvalstoffen die als voeding voor algen kunnen dienen (en zeker als men veel voert), hou de visstand daarom beperkt tot 3 à 4 vissen per 1000 liter water. Maar neem ook de juiste soorten. Wilt u een leuke probleemloze vijver met gezonde planten en wat vissen, neem dan zeker geen karperachtigen in uw vijver.

Wilt u zich anderzijds juist concentreren op het houden van koi-karpers dan heeft het aanplanten van zuurstofplanten vaak weinig effect. Karpers eten die planten meestal op en woelen alles om. In dat geval is een grindlaag een betere keus en zal uw vijver kunstmatig in balans gehouden moeten worden met goede vuil-afvoerende filters en zweefalgvrij met behulp van UV-lampen.

Dit waren een aantal richtlijnen voor de aanleg van een normale folievijver, aangevuld met gegevens over hoe men een vijver in zou moeten richten met zuurstofplanten, sierplanten en vissen. Er bestaat natuurlijk nog veel meer gedetailleerde informatie over vijvers, want er zijn veel boeken over dat onderwerp geschreven.